Akt małżeństwa

Zanim dojdzie do zawarcia małżeństwa należy podjąć czynności przygotowawcze, tj. przedłożyć kierownikowi urzędu stanu cywilnego określone przez przepisy prawa dokumenty, które pozwolą mu na stwierdzenie, czy małżeństwo może być zawarte.

W procedurze poprzedzającej zawarcie małżeństwa badane są przesłanki uniemożliwiające jego zawarcie (tzw. przeszkody małżeńskie określone w przepisach art. 10 - 15 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy).

Dokumenty wymagane do zawarcia małżeństwa należy złożyć osobiście przedstawiając równocześnie do wglądu dokument tożsamości (tj. dowód osobisty, paszport).

  • zapewnienie
  • jeżeli wymagają tego przepisy ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy - zezwolenie sądu na zawarcie małżeństwa
  • jeżeli małżeństwo ma być zawarte przez pełnomocnika - zezwolenie sądu na zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika oraz pełnomocnictwo
  • jeżeli obywatel polski nie posiada aktów stanu cywilnego sporządzonych w Polsce - zagraniczny dokument potwierdzający urodzenie, a jeżeli pozostawał  uprzednio w związku małżeńskim - także dokument potwierdzający zawarcie małżeństwa wraz z dokumentem potwierdzającym ustanie lub unieważnienie małżeństwa albo potwierdzającym stwierdzenie nieistnienia małżeństwa

Zapewnienie - jest to dokument, w którym każda z osób zamierzających zawrzeć małżeństwo przedstawia informacje o sobie oraz składa pisemne oświadczenie, że nie zachodzą przeszkody  uniemożliwiające zawarcie małżeństwa określone w art. 10 - 15 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Oświadczenie to składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

Dodatkowo, jeżeli osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo mają wspólne dziecko (dzieci), przedstawiają o tym informację w zapewnieniu oraz oznaczenie ich aktów urodzeń i urzędu stanu cywilnego, w którym zostały sporządzone, jeśli jest znany.

Ważne !  Wszystkie dzieci tych samych rodziców muszą nosić to samo nazwisko. Nazwisko dzieci zrodzonych z tego małżeństwa musi być więc tożsame z nazwiskiem dzieci już urodzonych.

Termin ważności zapewnienia

UWAGA ! Zapewnienie jest ważne przez okres 6 miesięcy od daty jego złożenia. W przypadku przesunięcia terminu ślubu kolejna data powinna być wyznaczona w tym czasie, w przeciwnym wypadku należy po raz kolejny złożyć zapewnienie.

Możliwość złożenia zapewnienia przed konsulem

Jeżeli obywatele polscy przebywają za granicą, ale zamierzają wziąć ślub w Polsce mogą złożyć zapewnienie polskiemu konsulowi, który przekaże je wskazanemu przez nich kierownikowi urzędu stanu cywilnego. Powyższa możliwość dotyczy także sytuacji, gdy małżeństwo będzie zawierane przez obywatela polskiego z cudzoziemcem, o ile cudzoziemiec przedłoży dodatkowo dokument stwierdzający, iż zgodnie z właściwym prawem może zawrzeć małżeństwo.

Cudzoziemiec zawierający małżeństwo w Polsce przedkłada:

  • zapewnienie
  • dokument stwierdzający, że zgodnie z właściwym prawem osoba może zawrzeć małżeństwo, z zastrzeżeniem, że jeżeli otrzymanie tego dokumentu napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd na wniosek cudzoziemca może zwolnić go od złożenia dokumentu
  • jeżeli na podstawie  wyżej wymienionych  dokumentów nie będzie możliwe ustalenie danych niezbędnych do sporządzenia aktu małżeństwa (tj. ustalenie danych osoby i jej stanu cywilnego), - odpis aktu urodzenia, a jeżeli osoba pozostawała już w związku małżeńskim – odpis aktu małżeństwa z adnotacją o jego ustaniu, unieważnieniu albo stwierdzeniu jego nieistnienia albo odpis aktu małżeństwa z dokumentem potwierdzającym jego ustanie lub unieważnienie albo dokumentem potwierdzającym stwierdzenie nieistnienia małżeństwa
  • odpis skrócony aktu zgonu lub odpis prawomocnego orzeczenia sądu o stwierdzeniu zgonu lub uznaniu za zmarłego poprzedniego małżonka
  • odpis prawomocnego orzeczenia sądu o rozwodzie
  • odpis prawomocnego orzeczenia sądu o unieważnieniu małżeństwa
  • odpis prawomocnego orzeczenia ustalającego nieistnienie małżeństwa
  • Przyjęcie oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński nie może nastąpić przed upływem jednego miesiąca od dnia złożenia zapewnienia.

Kierownik urzędu stanu cywilnego może jednak udzielić na piśmie zezwolenia na skrócenie miesięcznego terminu oczekiwania na zawarcie małżeństwa, jeżeli wymagają tego ważne względy.

W razie braku zgody na wydanie takiego zezwolenia zawiadamia o tym, również na piśmie,  osoby, których odmowa skrócenia terminu dotyczy. Osoby te w ciągu 14 dni od otrzymania zawiadomienia mogą złożyć wniosek do sądu o rozstrzygnięcie, czy wskazane przez kierownika urzędu stanu cywilnego przyczyny odmowy uzasadniają odmowę.

  • Jeśli kierownik urzędu stanu cywilnego nie może przyjąć oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński w terminie wskazanym przez osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo, to wówczas uzgadnia z nimi inny termin zawarcia małżeństwa. W przypadku nieuzgodnienia takiego terminu kierownik urzędu stanu cywilnego pisemnie odmawia przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński w terminie wskazanym przez te osoby.

Oświadczenie o nazwisku noszonym przez każdego z małżonków po zawarciu małżeństwa jest składane przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego bezpośrednio po zawarciu małżeństwa albo przed sporządzeniem przez kierownika urzędu stanu cywilnego zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa (dokumentu przedkładanego duchownemu do zawarcia tzw. ślubu konkordatowego).

Oświadczenia w sprawie nazwiska dzieci są składane jednocześnie z oświadczeniami o nazwiskach, które będą nosić małżonkowie.

Małżonkowie mogą:

  • nosić wspólne nazwisko będące dotychczasowym nazwiskiem jednego z nich
  • zachować swoje dotychczasowe nazwisko
  • połączyć ze swoim  dotychczasowym nazwiskiem nazwisko drugiego małżonka

Ważne !  Nazwisko utworzone w wyniku połączenia nie może składać się z więcej niż dwóch członów.

Ważne !  W razie niezłożenia oświadczeń w sprawie nazwiska, każdy z małżonków zachowuje swoje dotychczasowe nazwisko.

Dzieci noszą nazwisko będące nazwiskiem obojga małżonków.

Jeżeli małżonkowie mają różne nazwiska, dziecko nosi nazwisko wskazane w ich zgodnych oświadczeniach.

Małżonkowie mogą wskazać:

  • nazwisko jednego z nich
  • nazwisko utworzone przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca dziecka

Ważne !  Jeżeli małżonkowie nie złożyli zgodnych oświadczeń w sprawie nazwiska dziecka, nosi ono nazwisko składające się z nazwiska matki i dołączonego do niego nazwiska ojca.

Ważne !  Przy sporządzeniu aktu urodzenia pierwszego wspólnego dziecka małżonkowie mogą złożyć przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego zgodne oświadczenia o zmianie wskazanego przez nich nazwiska dziecka albo zgodne oświadczenia, o nazwisku dziecka, jeżeli nazwisko dziecka nie zostało przez nich wskazane.

Akt małżeństwa sporządzany jest na podstawie protokołu przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo konsulem; a w przypadku małżeństwa wyznaniowego wywierającego skutki cywilno – prawne na podstawie stosownych dokumentów przekazanych przez duchownego (tj. zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa oraz zaświadczenia stwierdzającego, że oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński zostały złożone w obecności duchownego) do urzędu stanu cywilnego w nieprzekraczalnym terminie 5 dni od dnia zawarcia małżeństwa.

Opłata skarbowa za sporządzenie aktu małżeństwa wynosi 84 zł.

Po sporządzeniu aktu małżeństwa wydawany jest z urzędu jeden bezpłatny odpis skrócony aktu małżeństwa.

  • przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego
  • przed duchownym - małżeństwo wyznaniowe wywierające skutki cywilno-prawne
  • przed konsulem
  • przed organem obcego państwa

Zawarcie małżeństwa następuje przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego wybranym przez osoby zamierzające wstąpić w związek małżeński.

Po zbadaniu na podstawie przedłożonych dokumentów (patrz dokumenty wymagane do zawarcia małżeństwa) w procedurze poprzedzającej zawarcie małżeństwa i stwierdzeniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, że osoby zamierzające wstąpić ze sobą w związek małżeński mogą to uczynić, odbywa się w wyznaczonej dacie i miejscu cywilna ceremonia ślubu.

Małżeństwo zostaje zawarte, gdy: mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński.

Treść przysięgi małżeńskiej jest określona w przepisach ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Każda z osób zawierających małżeństwo składa oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński powtarzając za kierownikiem urzędu stanu cywilnego  treść oświadczenia lub odczytując je na głos.

Oświadczenia składane są  publicznie w obecności dwóch pełnoletnich świadków.

Akt małżeństwa sporządzany jest na podstawie protokołu przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński.

WAŻNE !  Liberalizacja zasad zawierania małżeństw poza siedzibą urzędu stanu cywilnego

 

Ślub poza urzędem stanu cywilnego

Kierownik urzędu stanu cywilnego może udzielić ślubu poza urzędem stanu cywilnego w miejscu, które położone jest na terytorium gminy, w okręgu której jest właściwy miejscowo czyli na obszarze właściwości urzędu stanu cywilnego, w którym pełni tę funkcję.

Zawarcie małżeństwa poza siedzibą urzędu stanu cywilnego może nastąpić:

  • na wniosek osoby (osób) zamierzającej zawrzeć małżeństwo (nupturienta) uzasadniony szczególnymi okolicznościami faktycznymi: w przypadku gdy osoba ta jest w stanie zagrożenia życia lub zdrowia albo pozbawiona wolności
  • na wniosek osoby (osób) zamierzającej zawrzeć małżeństwo (nupturienta) stanowiący jej życzenie, o ile wskazane miejsce ceremonii zapewnia zachowanie uroczystej formy oraz bezpieczeństwo osób obecnych przy składaniu oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński

Jak zawrzeć związek małżeński poza urzędem stanu cywilnego:

W celu zawarcia małżeństwa poza siedzibą urzędu stanu cywilnego należy wystąpić z wnioskiem do kierownika urzędu stanu cywilnego, który będzie właściwy dla miejsca, w którym ma się odbyć ceremonia.

Opłaty za ślub poza urzędem stanu cywilnego

  • w przypadku wniosku osoby (osób) zamierzającej zawrzeć małżeństwo uzasadnionego stanem zagrożenia jej życia lub zdrowia albo pozbawieniem wolności,  pobierana jest wyłącznie opłata skarbowa za sporządzenie aktu małżeństwa w wysokości 84 zł
  • w przypadku wniosku stanowiącego życzenie osoby (osób) zamierzającej zawrzeć małżeństwo, obok opłaty za sporządzenie aktu małżeństwa w wysokości 84 zł, pobierana jest opłata dodatkowa w wysokości 1000 zł stanowiąca dochód gminy

Uwaga !

  • W gestii kierownika urzędu stanu cywilnego leży zorganizowanie sobie dojazdu do miejsca ceremonii oraz zapewnienie akcesoriów niezbędnych do przeprowadzenia uroczystości zawarcia małżeństwa
  • Kierownik urzędu stanu cywilnego oceni, czy zaproponowane miejsce zawarcia małżeństwa zapewni zachowanie uroczystej formy jego zawarcia oraz bezpieczeństwo osób obecnych przy składaniu oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński

Odmowa przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński we wskazanym miejscu  następuje w formie pisemnej.

Jeżeli wskazane we wniosku miejsce zawarcia małżeństwa nie spełnia wymogów dotyczących zachowania uroczystej formy zawarcia małżeństwa oraz bezpieczeństwa osób obecnych przy składaniu oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński, kierownik urzędu stanu cywilnego pisemnie odmawia przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński we wskazanym miejscu.

Procedura, dokumenty - zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa

W celu zawarcia małżeństwa przed duchownym w sposób określony w art. 1 § 2 i 3 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, czyli małżeństwa wyznaniowego wywołującego skutki cywilno - prawne tzw. ślub konkordatowy należy wystąpić do wybranego kierownika urzędu stanu cywilnego i przedstawić dokument tożsamości oraz złożyć dokumenty wymagane do zawarcia związku małżeńskiego (patrz dokumenty wymagane do zawarcia małżeństwa link).

Kierownik urzędu stanu cywilnego na podstawie zapewnienia wyda pisemne zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa, które zawiera m.in. oświadczenie o nazwisku, które każdy z małżonków będzie nosił po zawarciu małżeństwa oraz o nazwisku przyszłych dzieci, a także zapewnienie, że nie zachodzą przeszkody, o których mowa w art. 10−15 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

Zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa wydawane jest  celem przedłożenia go duchownemu.; ważne jest 6 miesięcy od jego wydania.

Wydając ww. zaświadczenie kierownik urzędu stanu cywilnego informuje strony o dalszych czynnościach koniecznych do zawarcia małżeństwa.

Ceremonia

Małżeństwo przed duchownym zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta zawierający związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego w obecności duchownego oświadczą wolę jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu, a następnie kierownik urzędu stanu cywilnego sporządzi akt małżeństwa.

 

Gdy zostaną spełnione powyższe warunki, małżeństwo uważa się za zawarte w chwili złożenia oświadczenia woli w obecności duchownego.

Akt małżeństwa sporządzany jest przez kierownika urzędu stanu cywilnego najpóźniej w następnym dniu roboczym po otrzymaniu od duchownego zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa oraz zaświadczenia stwierdzającego, że oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński zostały złożone w obecności duchownego.

Jeżeli małżeństwo ma być zawarte przez obywateli polskich za granicą przed polskim konsulem czynności przygotowawcze jakie należy podjąć obejmują osobiste stawiennictwo przed konsulem, przedstawienie do wglądu dokumentu tożsamości oraz złożenie następujących dokumentów:

  • zapewnienia
  • odpisu aktu urodzenia, w a przypadku pozostawania uprzednio w związku małżeńskim odpisu aktu małżeństwa z adnotacją o jego ustaniu, unieważnieniu albo stwierdzeniu nieistnienia albo odpisu aktu małżeństwa z dokumentem potwierdzającym jego ustanie lub unieważnienie albo dokumentem potwierdzającym stwierdzenie nieistnienia małżeństwa
  • jeżeli wymagają tego przepisy ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy – zezwolenia sądu na zawarcie małżeństwa
  • jeżeli małżeństwo ma być zawarte przez pełnomocnika - zezwolenia sądu na zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika oraz pełnomocnictwa

Jeżeli konsul uzna, że małżeństwo może być zawarte w wyznaczonej dacie i miejscu, odbywa się ceremonia ślubu, podczas której osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo składają przed konsulem oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński.

Małżeństwo zawarte przed konsulem rejestruje kierownik urzędu stanu cywilnego właściwy dla m. st. Warszawy w oparciu o otrzymany od konsula protokół złożenia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński.

Jeżeli małżeństwo ma być zawarte poza granicami Polski przed organem obcego państwa należy zwrócić się do kierownika urzędu stanu cywilnego lub konsula o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że zgodnie z  prawem polskim można zawrzeć małżeństwo.

Zaświadczenie stwierdzające, że zgodnie z prawem polskim można zawrzeć małżeństwo

Dokument ten może otrzymać obywatel polski oraz cudzoziemiec, którego możność zawarcia małżeństwa jest oceniana na podstawie prawa polskiego.

Występując z wnioskiem o wydanie wyżej wymienionego zaświadczenia do wybranego kierownika urzędu stanu cywilnego przedstawia się do wglądu dokument tożsamości oraz składa:

  • zapewnienie
  • dokument potwierdzający stan cywilny przyszłego małżonka
  • dowód wniesienia opłaty skarbowej w wysokości 38 zł
  • jeżeli obywatel polski nie posiada aktów stanu cywilnego sporządzonych w Polsce – także zagraniczny dokument potwierdzający urodzenie, a jeżeli pozostawał  uprzednio w związku małżeńskim – również dokument potwierdzający zawarcie małżeństwa wraz z dokumentem potwierdzającym ustanie lub unieważnienie małżeństwa albo potwierdzającym stwierdzenie nieistnienia małżeństwa

Z wnioskiem o wydanie wyżej wymienionego zaświadczenia do konsula może wystąpić obywatel polski. W tym przypadku przedstawia się do wglądu dokument tożsamości oraz składa:

  • zapewnienie
  • odpis aktu urodzenia, w a przypadku pozostawania uprzednio w związku małżeńskim odpis aktu małżeństwa z adnotacją o jego ustaniu, unieważnieniu albo stwierdzeniu nieistnienia albo odpis aktu małżeństwa z dokumentem potwierdzającym jego ustanie lub unieważnienie albo dokumentem potwierdzającym stwierdzenie nieistnienia małżeństwa
  • dokument potwierdzający stan cywilny przyszłego małżonka

Uwaga !  Zaświadczenie stwierdzające, że zgodnie z prawem polskim można zawrzeć małżeństwo jest ważne przez okres 6 miesięcy od daty jego sporządzenia.

Wzory dokumentów do pobrania

  1. Wzór protokołu przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński, stanowiący załącznik nr 19 do rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (pobierz plik)
  2. Wzór protokołu przyjęcia oświadczenia rozwiedzionego małżonka o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa, stanowiący załącznik nr 20 do rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (pobierz plik)
  3. Wzór protokołu przyjęcia oświadczeń małżonków, że dziecko będzie nosiło takie samo nazwisko, jakie nosi albo nosiłoby ich wspólne dziecko, stanowiący załącznik nr 23 do rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (pobierz plik)
  4. Wzór zaświadczenia stwierdzającego, że oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński zostały złożone w obecności duchownego, stanowiący załącznik nr 27 do rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (pobierz plik)
  5. Wzór wniosku o wydanie zaświadczenia o stanie cywilnym w postaci papierowej, stanowiący załącznik nr 31 do rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (pobierz plik)
  6. Wzór zapewnienia o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa, stanowiący załącznik nr 35 do rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (pobierz plik)

 

Źródło: ustawa z dnia 28 listopada 2014 roku Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 1741, z poźn. zm.) oraz https://www.msw.gov.pl

Urząd Gminy w Grabowie

ul. 1 Maja 21, 99-150 Grabów

Telefon: (63) 2734121
Faks: (63) 2191052
E-mail: grabow@grabow.com.pl

Godziny pracy Urządu Gminy

Poniedziałek 7:30 - 17:00
Wtorek 7:30 - 15:30
Środa 7:30 - 15:30
Czwartek 7:30 - 15:30
Piątek 7:30 - 14:00